28 juni 2026 | Meesteressen van het huis

Meesteressen van het huis: Het leven van de vrouw in het oude Egypte

Vrouwen hebben al sinds het begin van de Egyptische samenleving een complexe en gevarieerde rol vervuld, waarbij factoren als status en leeftijd maar ook de spatio-temporele context invloed hadden. Zo zag het dagelijks leven van de doorsneevrouw er niet alleen totaal anders uit dan dat van de vrouw die tot de elite behoorde, maar stonden vrouwelijkse heersers uit de predynastieke periode en het Oude Rijk voor totaal andere uitdagingen dan die uit latere perioden.

Tijdens deze seminar zult u meer te weten komen over verschillende aspecten van het leven van vrouwen in het oude Egypte door middel van twee lezingen en een rondleiding door de museumcollectie van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Niet alleen wordt u voorgesteld aan een reeks vroeg-Egyptische vrouwen, van koninginnen tot dienaressen, maar zal u ook meer te weten komen over de Egyptische vrouw vanuit een magisch-medisch perspectief, zoals beschreven in tal van papyri.

Programma

13:00-13:30 Inloop 

13:30-14:15 Van koninginnen tot dienaressen: diverse werkelijkheid, macht en verantwoordelijkheid in het oude Egypte (Luna Beerden)

14:15-15:00 Gezondheid van vrouwen in het oude Egypte: inzichten uit de papyri  (Lauren van Kruijssen)

15:00-15:20 Pauze

15:20-16:15 Rondleiding museumcollectie

Van koninginnen tot dienaressen: diverse werkelijkheid, macht en verantwoordelijkheid in het oude Egypte 

Luna Beerden RMSc (Universiteit Leiden)

Ons beeld van de oud-Egyptische maatschappij is dat van een samenleving met een strikt hiërarchisch en patriarchaal karakter, gekenmerkt door sterke mannelijke heersers. Over vrouwen horen we doorgaans weinig, ook al speelden zij een uiterst belangrijke rol in de gemeenschap. Hoe zag het leven van een oud-Egyptische vrouw eruit en hoe verschilde dit met status? Wanneer was er een eerste vrouwelijke heerseres, en hoe differentieerde haar heerschappij zich van die van haar mannelijke tijdgenoten? Door te focussen op enkele uitzonderlijke vrouwelijke heerseressen uit de vroegste perioden van de Egyptische geschiedenis en dit in contrast te plaatsen met het leven van de “normale vrouw” aan de hand van archeologische, tekstuele en visuele bronnen, zult u tijdens deze lezing een beter beeld krijgen van de realiteit van de vrouw in het oude Egypte.

Gezondheid van vrouwen in het oude Egypte: inzichten uit de papyri

Lauren van Kruijssen MA (Universiteit Leiden)

 Het oude Egypte kent een groot aantal ‘magisch-medische’ teksten uit verschillende periodes die een uniek inzicht geven in hoe Egyptenaren nadachten over hun eigen lichaam en wat ze konden doen om dit gezond te houden. Deze teksten bieden een bijzonder interessant perspectief op de gezondheid van vrouwen. Belangrijke onderwerpen, zoals gynaecologische problematiek, bevallingen, anticonceptie, maar ook gevaarlijke demonen die moeder en kind kunnen schaden en verleidende magische spreuken komen bijvoorbeeld terug in deze papyri. 

In deze lezing krijgt u een inkijkje in wat deze ‘magisch-medische’ teksten ons kunnen leren over het leven en de gezondheid van vrouwen. Daarnaast zal aandacht besteed worden aan andere bronnen, zoals de archeologische sporen die hiervan achtergebleven zijn.